Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

ΑΡΘΡΑ ΜΕ TAG:

Απόψεις

Βαγγέλης Αποστόλου: Για ένα νέο μοντέλο διαχείρισης των πυρκαγιών

ω6

Όσο κοιτάμε μόνο προς τον ουρανό τόσο θα βλέπουμε τις πυρκαγιές να φουντώνουν. Δεν μπορούμε να αυξάνουμε αενάως την ισχύ της εναέριας πυρόσβεσης σε αναλογία με τον αυξανόμενο κίνδυνο, όταν μάλιστα σε συνδυασμό με την αλλαγή του κλίματος, η πιθανότητα να ζήσουμε στο εγγύς μέλλον καταστροφικές περιόδους όπως εκείνη του 2007 είναι εξαιρετικά μεγάλη.
Γράφω τούτες τις γραμμές με κίνδυνο να παρερμηνευτούν γιατί θεωρώ χρέος μου να τοποθετηθώ στο φλέγον αυτή τη περίοδο ζήτημα της δασοπροστασίας, όχι μόνο γιατί το παρακολουθώ επί πολλά χρόνια και μάλιστα με επώδυνες επιπτώσεις, αλλά και γιατί αναδεικνύεται ως μείζον η προμήθεια κι άλλων εναέριων μέσων πυρόσβεσης.
Τις τελευταίες δεκαετίες, έχει υπάρξει διεθνώς μία τάση για την ανάθεση σε φορείς πυρόσβεσης ή πολιτικής προστασίας της κατάσβεσης των πυρκαγιών στο φυσικό περιβάλλον, παραβλέποντας το γεγονός ότι οι φωτιές αυτές αποτελούν ένα φαινόμενο που επηρεάζεται σε όλα του στάδια από τη λειτουργία της φύσης, αλλά και μια σύνθετη φυσική καταστροφή με σαφείς περιβαλλοντικές, κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές παραμέτρους, που αλληλεπιδρούν έντονα μεταξύ τους.
Αυτή η εξέλιξη υπήρξε έντονη στη χώρα μας, ιδιαίτερα μετά τη μεταφορά το 1998 της δασοπυρόσβεσης από τη Δασική Υπηρεσία στο Πυροσβεστικό Σώμα. Είναι χαρακτηριστική η εικόνα στη χώρα μας εδώ και 20 χρόνια : Από την ώρα που εκδηλώνεται ένα επεισόδιο αγροτοδασικής πυρκαγιάς όλων το βλέμμα στρέφεται προς τον ουρανό, αναμένοντας τα εναέρια πυροσβεστικά μέσα.
Η προσέγγιση αυτή είχε ως συνέπεια να δίδεται απόλυτη έμφαση στην καταστολή, σε βάρος της πρόληψης και της έγκαιρης επέμβασης, πράγμα που πολλαπλασίασε και το κόστος κατάσβεσης.
Φτάσαμε έτσι να έχουμε ένα τεράστιο κόστος στην καταστολή που ξεπερνά τα 400 εκατ. ευρώ (χωρίς να προσθέσουμε το κόστος που πληρώνει ο αγροτικός τομέας ο οποίος χάνει κάθε χρόνο περισσότερα από 50.000 στρ. καλλιέργειες), ενώ την ίδια στιγμή οι δαπάνες πρόληψης δεν ξεπερνούν τα 20 εκατ.(με τις περισσότερες να αποτελεί ζητούμενο αν χρησιμοποιήθηκαν για το σκοπό που δόθηκαν) αλλά και ελλιπή έως ανύπαρκτη διαχείριση στα δάση. Δυστυχώς πάνω από το 90% των δασών είναι χωρίς διαχειριστική έκθεση και το 100% χωρίς καθαρισμό και ουσιαστική φύλαξη.
Όλα αυτά, αν συνδυαστούν και με την εγκατάλειψη που βίωσε την ίδια περίοδο η ύπαιθρος, συντελούν σε συσσώρευση δασικής βιομάζας και αύξηση του κινδύνου που προέρχεται από την καύσιμη ύλη, άρα και σε καταστροφικές πυρκαγιές.
Επιπλέον, με την έμφαση να δίνεται στην καταστολή, έχει δημιουργηθεί στις τοπικές κοινωνίες, που τους αφορά η αντιμετώπιση των πυρκαγιών, μια νοοτροπία που τους οδηγεί πολλές φορές να αντιδρούν εκτοξεύοντας πυροβολισμούς «κατά παντός υπευθύνου» γιατί δεν ήρθαν έγκαιρα να σβήσουν τη φωτιά στην αυλή τους. Και το χειρότερο όλων είναι ότι η επέμβαση αυτή των εναέριων μέσων συνεχίζεται και μέρες μετά τον απόλυτο έλεγχο της περιμέτρου των πυρκαγιών, με το κυνηγητό και του τελευταίου κάρβουνου. Αλήθεια αναρωτήθηκε κανείς τι κόστος έχει αυτή η τελευταία λειτουργία ;
Θα σταθώ σε δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις που βίωσα πρόσφατα : Η πρώτη στη Στερεά Ελλάδα, όταν ρώτησα έναν υλοτόμο από τους ελάχιστους που απέμειναν-και μάλιστα χωρίς δουλειά – στα ορεινά δασικά συγκροτήματα της χώρας μας, γιατί παρακολουθούν ως θεατές την εξέλιξη των πυρκαγιών, μου είπε τη χαρακτηριστική φράση: «Τα δάση σήμερα δεν τα σκίζουν ούτε τα αγριογούρουνα». Μου έδωσε την απάντηση στο πρόβλημα που έχει ο αγροτικός χώρος αυτή την ώρα από τις καταστροφές που δημιουργούν τα αγριογούρουνα στις καλλιέργειες, αφού δεν μπορούν να επιβιώσουν στο φυσικό τους βιότοπο.
Η δεύτερη στην πυρκαγιά στα Κύθηρα, όταν ο Δήμαρχος ζήτησε να εγκατασταθεί σε κάθε νησί και κατ΄επέκταση σε κάθε περιοχή ένα σύγχρονο πυροσβεστικό ελικόπτερο με τις ανάλογες υποδομές για τη λειτουργία του !!!
Οι φετινές καταστροφικές πυρκαγιές στη χώρα μας, αλλά και σε πολλές περιοχές της νότιας Μεσογείου κατέδειξαν αναγκαία την επανεξέταση του μοντέλου δασοπυρόσβεσης. Η αντιμετώπιση των πυρκαγιών που έχει κυρίαρχο πυλώνα την εναέρια καταστολή έχει εξαντλήσει τα όριά της. Δεν μπορούμε να αυξάνουμε αενάως την ισχύ αυτής της πυρόσβεσης σε αναλογία με τον αυξανόμενο κίνδυνο, όταν μάλιστα σε συνδυασμό με την αλλαγή του κλίματος, η πιθανότητα να ζήσουμε στο εγγύς μέλλον καταστροφικές περιόδους όπως εκείνη του 2007 είναι εξαιρετικά μεγάλη, πόσο μάλλον όταν σε δύσκολες καιρικές συνθήκες, σε δύσβατες περιοχές και σε νυχτερινές ώρες δεν υπάρχει και καμία δυνατότητα επέμβασης. Η ανάγκη λοιπόν της επαναπροσέγγισης του μοντέλου διαχείρισης των πυρκαγιών στη χώρα είναι πλέον προφανής.
Οι αιτίες που προξενούν και επεκτείνουν τις αγροτοδασικές πυρκαγιές είναι τέσσερις :
α) η σύνθεση της χλωρίδας των μεσογειακών δασικών οικοσυστημάτων που είναι πυρόφιλη και είναι βέβαια υπόθεση της φύσης. Δεν είναι εύκολη η αλλαγή της και ενέχει και κινδύνους οικολογικής υποβάθμισης,
β) οι καιρικές συνθήκες που κι αυτές είναι υπόθεση της φύσης και αναμενόμενες . Καλοκαίρι χωρίς υψηλές θερμοκρασίες και μελτέμια δεν υπάρχει στην Ελλάδα,
γ) τα ξερά χόρτα και τα υπολείμματα των ανοιξιάτικων αγροτικών καλλιεργειών και δραστηριοτήτων και
δ) η ανθρώπινη συμπεριφορά που αφορά κυρίως τον εγκληματικά αμελή πολίτη, από τον αγρότη που καίει την καλαμιά στα σιτοχώραφα μέχρι τον επισκέπτη που πετάει το αποτσίγαρό του, αλλά και δευτερευόντως τους φορείς που διαπερνούν τις υπηρεσίες τους από τις εύφλεκτες περιοχές, όπως η ΔΕΗ .
Αν οι δύο πρώτες ευνοούν τις δασικές πυρκαγιές, η τρίτη είναι το προσάναμμα και η τέταρτη ο αυτουργός που τις προξενεί και καθορίζει και το μέγεθος των καταστροφών.
Ένας σωστός σχεδιασμός προστασίας από τις πυρκαγιές πρέπει να στηρίζεται κυρίως στη πρόληψη και δευτερευόντως στη καταστολή.
Επιτυχής πρόληψη είναι αυτή που μειώνει μέχρι μηδενισμού τις πιθανότητες ανάφλεξης. Κι αυτό απαιτεί ορθολογική διαχείριση και επαρκή φύλαξη.
Επιτυχής καταστολή υπάρχει όταν μέσα σε 10 λεπτά από την έναρξη του επεισοδίου της φωτιάς γίνει επέμβαση. Ασφαλώς και δεν μπορούμε να το πετύχουμε με τη πρόταση του Δημάρχου Κυθήρων. Όχι μόνο γιατί δεν μπορεί να τη «σηκώσει» κανένας προϋπολογισμός, αλλά και γιατί δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά σε όλες τις περιπτώσεις (ανάγλυφο, νύχτα, άνεμοι κ.λ.π.).
Ο διαχωρισμός της πρόληψης από την καταστολή στέρησε επίσης και τη δυνατότητα στη Δασική Υπηρεσία, που ασχολείται με τη διαχείριση των δασών, να συμμετέχει στη δασοπυρόσβεση. Δεν υπάρχει προηγούμενο ο διαχειριστής ενός φυσικού οικοσυστήματος, ο Δασάρχης στη προκειμένη περίπτωση, να απουσιάζει όταν αυτό καταστρέφεται. Αν δεν κάνει καλά τη δουλειά του να τον αντικαταστήσουμε, όχι όμως να τον καταργήσουμε .
Οφείλω να σημειώσω εδώ αυτό που διαπίστωσα ο ίδιος με τη παρουσία μου στα Κύθηρα, ότι κινητοποιήθηκε μεγάλος αριθμός εναέριων και επίγειων δυνάμεων, που έδωσαν μεγάλη μάχη για τον πλήρη έλεγχο μιας από τις δυσκολότερες πυρκαγιές. Όμως αυτές οι δυνάμεις είναι αδύνατο να επέμβουν στα πρώτα κρίσιμα λεπτά. Μπορούν όμως να το πετύχουν οι τοπικές κοινωνίες με την καθοδήγηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Κι αυτό συνέβαινε παλιότερα, όταν εκδηλωνόταν πυρκαγιά χτυπούσαν οι καμπάνες του χωριού και όλοι οι κάτοικοι έτρεχαν με αξίνες, φτυάρια και τσεκούρια κι έσβηναν τις φωτιές. Και τότε υπήρχαν πολλά επεισόδια, σίγουρα περισσότερα από τα τωρινά, αλλά υπήρχε έγκαιρη επέμβαση γιατί ο κόσμος ζούσε με τα δάση.
Στη διαχείριση των πυρκαγιών (αλλά και των άλλων φυσικών κινδύνων) δεν περισσεύει κανείς. Το ερώτημα όμως που μπαίνει είναι πόσοι από αυτούς έχουν σχέση σήμερα με τα ζητούμενα για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, την πρόληψη και την έγκαιρη επέμβαση. Κι αν υπάρχει η δυνατότητα να απασχοληθούν.
Η απάντηση είναι απλή : Ελάχιστοι σήμερα συμμετέχουν, ενώ μπορούν περισσότεροι και μάλιστα χωρίς πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος. Σχεδιασμός και εγρήγορση είναι η απάντηση.
Όμως ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στους κατοίκους της υπαίθρου που ασχολούνται με τον πρωτογενή τομέα της οικονομίας, μια και αυτοί έχουν από τις πυρκαγιές τις περισσότερες επιπτώσεις από οποιονδήποτε άλλο. Αναφέρω ένα παράδειγμα : Το 60% των εκτάσεων δασικού χαρακτήρα χρησιμοποιούνται από τους κτηνοτρόφους είτε για βόσκηση, είτε για δήλωση ως επιλέξιμες στον ΟΣΔΕ για τις ενισχύσεις, όταν καίγονται και κηρύσσονται (πολύ σωστά) αναδασωτέες χάνονται οι δυνατότητες αυτές .
Γι αυτό και μακροπρόθεσμα πρέπει να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις εκείνες που θα επιτρέψουν στους κατοίκους των περιοχών που πλήττονται από πυρκαγιές, όπως είναι οι κτηνοτρόφοι στην προκειμένη περίπτωση, οι αγρότες, οι δασεργάτες και άλλοι να ασχοληθούν ενεργά και με τη δασοπροστασία αλλά και την εκμετάλλευση των δασών.
Ένα μέρος αυτών των προτάσεων υπάρχει και στο ομόφωνο πόρισμα της Βουλής του 1993, που ασφαλώς εξακολουθεί να είναι και σήμερα χρήσιμο ως οδηγός, αρκεί να υπάρξουν βελτιώσεις και να ληφθεί υπόψη η ιδιαιτερότητα που έχει προκύψει στο φυσικό περιβάλλον από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Βαγγέλης Αποστόλου

Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Λευτέρης Κρέτσος: Γιατί η τηλεόραση παραμένει… ο βασιλιάς

ω1

Πολλοί έχουν ήδη αρχίσει να διερωτώνται, ενόψει του επικείμενου διαγωνισμού για τις τηλεοπτικές άδειες, αν θα υπάρξουν άλλοι ενδιαφερόμενοι επενδυτές πέρα από τους υπάρχοντες καναλάρχες. Γιατί κάποιος να επενδύσει στο χώρο της τηλεόρασης, όταν η λεγόμενη διαφημιστική αγορά δεν είναι τόσο μεγάλη όσο κατά το παρελθόν και όταν αυξάνεται συνεχώς το μερίδιο της διαφήμισης σε άλλα μέσα εκτός τηλεόρασης; Γιατί κάποιος να επενδύσει σήμερα στην τηλεόραση και μάλιστα στη γραμμική της μορφή στην εποχή του διαδίκτυου και της ψηφιακής επανάστασης; Πώς θα είναι βιώσιμες οι τηλεοπτικές επιχειρήσεις, όταν οι «δικτυωμένες» νεότερες γενιές δεν μπορούν να αποχωριστούν το κινητό τους, έχοντας πλέον μάθει να ζουν χωρίς την τηλεόραση;

Για να απαντήσουμε καλό θα ήταν να κάνουμε ορισμένες διευκρινίσεις, καθώς και μερικές αναφορές στις διεθνείς τάσεις.

Είναι γεγονός ότι η κατανάλωση οπτικοακουστικού περιεχομένου, κυρίως για τις νεότερης ηλικίας ομάδες του πληθυσμού, πραγματοποιείται πλέον μέσω της οθόνης διαφορετικών ηλεκτρονικών συσκευών και του διαδικτύου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το τηλεοπτικό προϊόν να μεταδίδεται με πολλούς τρόπους και συνεπώς είναι δυνατόν να πωληθεί σε περισσότερους χρήστες.

Είναι επίσης γεγονός ότι οι παραδοσιακές διακρίσεις και τα εμπόδια που διαχώριζαν τις τηλεοπτικές και κινηματογραφικές σπουδές και τα νέα μέσα ενημέρωσης δεν έχουν πλέον έρεισμα. Γιατί η αποσύνδεση της τηλεοπτικής και κινηματογραφικής θέασης από μια και μοναδική συσκευή ή μόνο από την αγορά εισιτηρίου σε μια κινηματογραφική αίθουσα αλλάζει πλήρως τα δεδομένα. Για παράδειγμα η φιλόδοξη Netflix αναζητεί τρόπους, ώστε η πρώτη προβολή μιας ταινίας να γίνεται ταυτόχρονα στις αίθουσες και στις επιγραμμικές πλατφόρμες.

Η συμφωνία της με την αλυσίδα iPic Entertainment, όπως και η κάθοδός της στις Κάννες (πιθανόν στα βραβεία Όσκαρ στο μέλλον), δικαίως ανησυχούν την παλιά φρουρά. Οι πρόσφατες δραματικές εκκλήσεις της Σοφίας Κόπολα να βλέπει ο κόσμος τις κινηματογραφικές ταινίες στις αίθουσες και όχι στις συνδρομητικές πλατφόρμες ή/ και στο διαδίκτυο απηχούν μια αγωνία με πολύ βάσιμες και υπαρκτές διαστάσεις: Οι λεγόμενοι over-the-top players και οι νέες τεχνολογίες αλλάζουν όχι μόνο το χώρο της παραγωγής και της διανομής περιεχομένου, αλλά και τον τρόπο κατανάλωσης οπτικοακουστικού περιεχομένου.

Τί μπορεί να σημαίνει αυτό; Η απάντηση είναι σαφής. Πρώτον, μιλάμε για μια ιδιαίτερα δυναμική, ταχύτατα αναπτυσσόμενη και παγκόσμια βιομηχανία με έντονο και αμείωτο βαθμό διεθνοποίησης τόσο από την πλευρά της ζήτησης οπτικοακουστικού περιεχομένου όσο και από την πλευρά της προσφοράς. Δεύτερον, παρατηρούνται δομικές αλλαγές στον τρόπο θέασης και κατανάλωσης του περιεχομένου, γεγονός το οποίο ταυτόχρονα δημιουργεί ευκαιρίες, αλλά και απειλές σε όσες επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται άμεσα ή έμμεσα στην οπτικοακουστική βιομηχανία.

Συνολικά, η πολιτική οικονομία της ενημέρωσης και της ψυχαγωγίας αλλάζει δραματικά και τα νούμερα είναι σοκαριστικά:

  • Περίπου 400 ώρες περιεχομένου ανα λεπτό ή 600.000 ώρες την ημέρα ανεβαίνουν στο YouTube. Θα χρειαζόταν εκατομμύρια χρόνια για να παρακολουθήσει κανείς όλα τα βίντεο που διακινούνται στο διαδίκτυο κάθε μήνα.
  • Το 2019 το 30% της παγκόσμιας κατανάλωσης μέσων ενημέρωσης και ψυχαγωγίας θα πραγματοποιείται μέσω διαδικτύου και της χρήσης κινητού τηλεφώνου. Το μεγαλύτερο μέρος του διαδικτυακού bandwidth (εύρους ζώνης) ήδη καταναλώνεται για τη θέαση κινηματογραφικών ταινιών και τηλεοπτικών εκπομπών.
  • Από τους 2,5 δισεκατομμύρια περίπου χρήστες έξυπνου κινητού παγκοσμίως το 60% αυτών καταναλώνει βίντεο σε καθημερινή βάση. Το 40% της κατανάλωσης βίντεο από το YouTube γίνεται ήδη μέσω της χρήσης έξυπνου κινητού.
  • Μέχρι το 2020, το 75% της παγκόσμιας κυκλοφορίας δεδομένων σε φορητές συσκευές θα είναι βίντεο.
  • Η μεγάλη οθόνη δεν είναι τελικά τόσο μεγάλη, αφού η χρήση πολλαπλών οθονών είναι συχνό φαινόμενο για πολλά νοικοκυριά. Το κινητό αποτελεί αυτό που λέγεται πρώτη οθόνη στις ηλικίες 15-35 ετών, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες, όπου η κατανάλωση βίντεο πραγματοποιείται κυρίως από την τηλεόραση και δευτερευόντως από υπολογιστές και ταμπλέτες.
  • Το 2021 η παγκόσμια αγορά υπηρεσιών βίντεο κατά παραγγελία (video on demand) θα ξεπεράσει τις πωλήσεις στις αίθουσες προβολής ταινιών. Τα μεγαλύτερα studios, όπως η Fox, η Universal και η Warner Bros έχουν ήδη εκδηλώσει το ενδιαφέρον τους να επενδύσουν στο χώρο της τηλεόρασης και να προσφέρουν τις ταινίες τους on-demand μερικές εβδομάδες μετά την πρώτη προβολή στις αίθουσες.
  • Οι μεγαλύτεροι και πιο πετυχημένοι παραγωγοί και κινηματογραφιστές από τον Γούντι Άλλεν μέχρι τον Μάρτιν Σκορτσέζε μεταναστεύουν μαζικά στο δυναμικό οικοσύστημα της τηλεόρασης και του streaming. Το ίδιο και οι πολλά υποσχόμενοι και νεότερης ηλικίας ταλαντούχοι δημιουργοί, όπως ο Λάνθιμος.
  • Τηλεοπτικοί κολοσσοί, όπως η HBO χρειάστηκαν 25 χρόνια για να λάβουν την πρώτη υποψηφιότητα βραβείων Emmy σε αντίθεση με τη Netflix, η οποία χρειάστηκε μόλις έξι μήνες.
  • To 2016 μεταδόθηκαν περισσότερες από 400 original τηλεοπτικές σειρές τύπου House of Cards. Κάθε επεισόδιο του House of Cards και του Game of Thrones κοστίζει 5 έως 10 εκατομμύρια δολάρια αντίστοιχα. Ένα ή δύο επεισόδια δηλαδή κοστίζουν πολύ περισσότερο από πολλές κινηματογραφικές παραγωγές μεγάλου μήκους στην Ευρώπη.
  • Ο εθισμός του τηλεοπτικού κοινού στις High-End TV Dramas είναι τόσο μεγάλος, ώστε το φαινόμενο του binge-watch (πέφτω με τα μούτρα μόλις κυκλοφορήσει ο νέος κύκλος επεισοδίων) δεν αποτελεί πλέον είδηση. Για παράδειγμα, πάνω από το 50% των τηλεθεατών παρακολούθησαν όλα τα επεισόδια της τέταρτης σειράς του House of Cards σε λιγότερο από 6 ημέρες.
  • Οι νέες τηλεοπτικές συσκευές συνδέονται με το διαδίκτυο και ο χάρτης των χωρών με υβριδικές υπηρεσίες τηλεόρασης (HbbTV) συνεχώς διευρύνεται. Στην Ευρώπη η τεχνολογία αυτή παρέχεται ήδη στους πολίτες 16 χωρών. Ο τηλεθεατής χρησιμοποιώντας το HbbTV αποκτά τη δυνατότητα πλοήγησης σε κατ’ απαίτηση εκπομπές μέσω της χρήσης υπηρεσιών catch-up tv και video-on-demand.

Ο κατάλογος των ενδείξεων της μεγάλης αλλαγής που συντελείται στο χώρο της τηλεόρασης είναι ανεξάντλητος. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι η κατανάλωση τηλεοπτικών προγραμμάτων γίνεται πλέον και εκτός του παραδοσιακού χωρικού και χρονικού περιβάλλοντος θέασης και τοποθέτησης της διαφήμισης. Επιπλέον, το τηλεοπτικό προϊόν έχει παγκόσμια ζήτηση και είναι εξαγώγιμο εξαρχής, ειδικά αν η παραγωγή ή συμπαραγωγή του πραγματοποιείται με (υπερ)-υψηλή ευκρίνεια και μπορεί να ντουμπλάρεται εύκολα σε άλλες γλώσσες.

Η επέκταση των βίντεο συνεχούς ροής (streaming video), όπως η Netflix, η Amazon και η Hulu ενθάρρυναν τα τηλεοπτικά δίκτυα στην Αμερική να δημιουργήσουν νέα scripted shows και περισσότερο περιεχόμενο. Το συνεχώς αυξανόμενο online κοινό δημιούργησε μια ζήτηση για περισσότερα τηλεοπτικά προγράμματα με αποτέλεσμα η τηλεοπτική θέαση (viewing) στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες να βρίσκεται σε επίπεδα ρεκόρ.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το CBS για παράδειγμα, ένα από τα πιο παλιά τηλεοπτικά δίκτυα της Αμερικής, εμφανίζει τα υψηλότερα ποσοστά παρακολούθησης των προγραμμάτων του τα δέκα τελευταία χρόνια. Οι Αμερικάνοι βλέπουν 20% περισσότερη τηλεόραση συγκριτικά με το τέλος της δεκαετίας του 1990 φτάνοντας το 2016 τα επίπεδα των 10 ωρών και 39 λεπτών αν συμπεριλάβουμε και το χρόνο που σερφάρουν ή χρησιμοποιούν μια εφαρμογή κινητής τηλεφωνίας. Επιπλέον ο αριθμός των νοικοκυριών στις ΗΠΑ που διαθέτει μια τουλάχιστον τηλεοπτική συσκευή έχει αυξηθεί κατά 15% από το 2000 με το μέσο νοικοκυριό να διαθέτει περισσότερες από 3 οθόνες θέασης τηλεοπτικού περιεχομένου ανά σπίτι.

Η τηλεόραση ταυτίζεται ολοένα και περισσότερο με τη μυθοπλασία και το storytelling, με ήρωες, με εικόνες και χαρακτήρες, οι οποίοι ενδέχεται να μεταφέρονται καλύτερα στην τηλεόραση παρά σε μια μεγάλης διάρκειας κινηματογραφική παραγωγή. Σε αυτό βοηθάει και η συνεχής βελτίωση στο format και στην τεχνολογία μετάδοσης του τηλεοπτικού περιεχομένου. Αν η ποιότητα του περιεχομένου είναι ο βασιλιάς τότε μάλλον η τεχνολογική καινοτομία που συνδέεται με το περιεχόμενο και τη διανομή του είναι η βασίλισσα.

Η νέα μορφή τηλεόρασης διακρίνεται από ταχύτητα, αμεσότητα και εμπλουτισμένο περιεχόμενο εξαιτίας της εισαγωγής νέων τεχνολογιών και γρηγορότερου διαδικτύου. Η νέα μορφή τηλεόρασης συνιστά μια εμπειρία που προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία και προσαρμογή στις ατομικές ανάγκες, αλλά και που χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη κοινωνικότητα και διαδραστικότητα. Τα πιο δημοφιλή hashtags αφορούν τηλεοπτικές εκπομπές ή τηλεοπτικές περσόνες.

Πολλές αθλητικές τηλεοπτικές μεταδόσεις συνοδεύονται από τη χρήση εφαρμογών, όπως το Facebook live και το Instagram stories. Δεν πρέπει να προξενεί έκπληξη το γεγονός ότι η Time Warner πρόσφατα ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας νέας streaming πλατφόρμας για την μετάδοση των αγώνων του Champions League και του Europa League μετά από σχετική συμφωνία με την UEFA. Η συγκεκριμένη διαδικτυακή πλατφόρμα θα μεταδίδει ζωντανούς αγώνες και οι συνδρομητές της θα έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες παραγωγής βίντεο με στιγμιότυπα και φάσεις με τη λογική του clipittv.

Ο πλουραλισμός στο περιεχόμενο και η ευκολία διανομής και ενίοτε διαμοιρασμού του περιεχομένου διαιρεί, αλλά και (συν)ενώνει τους ανθρώπους σε κοινότητες. Η παρακολούθηση μιας τηλεοπτικής σειράς τύπου House of Cards ή Game of Thrones δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη τρόπο κατανάλωσης του διαθέσιμου ελεύθερου χρόνου, αλλά ένα κοινωνικό γεγονός και μια συμμετοχική εμπειρία. Οι δημοφιλείς τηλεοπτικές σειρές δημιουργούν επιμέρους συλλογικότητες παγκόσμιας μάλιστα εμβέλειας με ιδιαίτερες θεωρητικές αναζητήσεις, blogs, apps, πιστεύω, ηθική ακόμη και μουσικές ή ενδυματολογικές προτιμήσεις. Για παράδειγμα νέες τηλεοπτικές σειρές, όπως το Orange is the new Black επαναπροσδιορίζουν τη σεξουαλικότητα σε αντίθεση με το αγαπημένο Σπίτι στο Λιβάδι, που αποτέλεσε «Ύμνο εις την Παρθενίαν».

Πρόκειται ίσως για τη χρυσή εποχή της τηλεόρασης με καλύτερα και πιο ποιοτικά προγράμματα και πιο διευρυμένο κοινό παγκοσμίως. Η τηλεόραση συνεχίζει την ανοδική της πορεία και οι καταναλωτές τηλεοπτικού προγράμματος έχουν υψηλότερη και άμεση πρόσβαση σε πολύ περισσότερα τηλεοπτικά προγράμματα. Οι τηλεοπτικοί πάροχοι για να παραμείνουν ισχυροί είναι αναγκασμένοι να επενδύουν συνεχώς σε νέα προγράμματα, καθώς και σε τεχνολογικές καινοτομίες και επιχειρηματικές συνεργασίες προκειμένου να διατηρήσουν ή και να αυξήσουν τα μερίδια τηλεθέασης που έχουν. Υπάρχουν βέβαια και άλλες σημαντικές προκλήσεις που είναι αναγκασμένοι να αντιμετωπίσουν, όπως η πειρατεία, ο έντονος και σχεδόν κανιβαλικός ανταγωνισμός τόσο στην παραγωγή όσο και στη διανομή περιεχομένου, οι απώλειες τηλεθέασης στις νεότερες γενιές (το λεγόμενο cord-cutting), φορολογικά και άλλα ρυθμιστικά ζητήματα και η σταδιακή αύξηση του ειδικού βάρους της διαφήμισης στο διαδίκτυο σε βάρος των παραδοσιακών τηλεοπτικών σταθμών συνδρομητικής ή ελεύθερης λήψης.

Οι παραδοσιακοί τηλεοπτικοί σταθμοί, αλλά και οι δημόσιες ραδιοτηλεοράσεις μπορούν, άραγε, να επιβιώσουν σε ένα τέτοιο ανταγωνιστικό περιβάλλον;

Η απάντηση είναι απολύτως θετική για τρεις κυρίως λόγους: Πρώτον, ο χρόνος θέασης περιεχομένου που μεταδίδεται σε πραγματικό χρόνο είναι κατά 300% μεγαλύτερος σε σχέση με τον κατά παραγγελία χρόνο. Παρά τις πανάκριβες παραγωγές η κατά παραγγελία συνδρομητική τηλεόραση (SVOD) ανέρχεται σε 12 δισεκατομμύρια ώρες θέασης το μήνα, όταν η ελεύθερης λήψης τηλεόραση (FTA) στην Ευρώπη αντιστοιχεί σε 2 δισεκατομμύρια ώρες (!) θέασης σε καθημερινή βάση.

Δεύτερον, η ανάγκη προσφοράς ποικιλίας περιεχομένου στους καταναλωτές από τους συνδρομητικούς παρόχους και τους over-the-top players ενθαρρύνει και ωθεί τις συμπαραγωγές με τους παραδοσιακούς broadcasters. Για παράδειγμα, η Netflix συνεργάζεται με τη RAI, το ITV, το Channel 4, το BBC. Αντίστοιχα το HBO επέκτεινε μάλιστα τη συνεργασία του με παραγωγούς στις βαλκανικές χώρες. Δυστυχώς η Ελλάδα δεν συμπεριλαμβάνεται σε αυτές. Η πρόσφατη ωστόσο εισαγωγή θεσμικού πλαισίου επιδότησης της οπτικοακουστικής παραγωγής και η επικείμενη απλοποίηση των διαδικασιών κινηματογράφησης ίσως την μετατρέψουν σε πιο ελκυστικό τόπο προσέλκυσης σχετικών επενδύσεων στο μέλλον.

Τρίτον, η τηλεθέαση μεγάλων αθλητικών γεγονότων παραμένει προνομιακό πεδίο της παραδοσιακής τηλεόρασης (συνδρομητικής και ελεύθερης). Το ίδιο ισχύει και για πολλά reality shows τύπου Voice. Οι Millenials και οι νεότερης ηλικίας τηλεθεατές μπορεί να έλκονται από τις ακριβές παραγωγές τύπου Game of Thrones και τη θέαση τους χωρίς διαφημιστικά διαλλείματα από την Netflix και την Amazon, αλλά όταν έρχεται η ώρα της English Premier League, του NBA, και του Super Bowl η οθόνη κολλάει στους παραδοσιακούς broadcasters. Οι αθλητικές μεταδόσεις (και τα πιο δημοφιλή reality/adventure shows) είναι συχνά το μήλον της έριδος ανάμεσα στους παρόχους περιεχομένου γιατί εξασφαλίζουν γενναιόδωρα διαφημιστικά πακέτα και αποτελούν τα μοναδικά σχεδόν τηλεοπτικά θεάματα, τα οποία εξακολουθούν να καθηλώνουν στον ίδιο χρονισμό εκατομμύρια τηλεθεατές μπροστά στην οθόνη.

Το γεγονός αυτό εξηγεί γιατί τα παραδοσιακά κανάλια της ελεύθερης και της συνδρομητικής τηλεόρασης και πολλοί τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι ανταποκρίνονται θετικά στην απόκτηση των δικαιωμάτων προβολής αθλητικών αγώνων, όταν ειδικά τα τελευταία 3 χρόνια η αξία τους έχει δραματικά αυξηθεί. Η ESPN του ομίλου Disney, η Time Warner, το Sky, η BT, η Deutsche Telekom, η Telefonica, το ABC, το NBC, το CBS, το Fox, το Canal+ δαπανούν δισεκατομμύρια κάθε χρόνο για την μετάδοση αθλητικών αγώνων. Το 2016, οι 92 από τους 100 μεγαλύτερους broadcasters στις ΗΠΑ αφορούσαν κανάλια με 100% αθλητικό πρόγραμμα ή κανάλια με πολύωρες αθλητικές εκπομπές και ποικίλες μεταδόσεις.

Σε γενικές γραμμές, οι παραδοσιακοί broadcasters εξακολουθούν να απευθύνονται σε ένα πιο διευρυμένο κοινό και συνεπώς έχουν ξεκάθαρη θέση στο μελλοντικό τηλεοπτικό τοπίο. Όλες οι διαθέσιμες μετρήσεις δείχνουν ότι η ζωντανή και ελεύθερης λήψης τηλεόραση υπερέχει έναντι της κατά παραγγελίας τηλεόρασης (ελεύθερης ή συνδρομητικής). Η κατά παραγγελία συνδρομητική τηλεόραση αντιπροσωπεύει το 20% της τηλεθέασης στις ΗΠΑ, αλλά μόλις το 5% των εσόδων της τηλεοπτικής αγοράς. Στην Ευρώπη το μερίδιο της συνδρομητικής και κατά παραγγελία τηλεόρασης είναι ακόμη χαμηλότερο και δεν ξεπερνά το 3%.

Και αυτό όχι μόνο γιατί η λεγόμενη παραδοσιακή/ κλασική τηλεόραση έχει συνήθως ζωντανό πρόγραμμα και συχνά μπαίνει δωρεάν ή με χαμηλό κόστος σε κάθε σπίτι, αλλά και γιατί η τηλεοπτική συμπεριφορά των πολιτών παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτώμενη από τη συνήθεια (δεν νοούνται Πάσχα χωρίς Φράνκο Τζεφιρέλι και Μουντιάλ ή Ολυμπιακοί Αγώνες χωρίς την ΕΡΤ). Το Eastenders και το Doctor Who εξακολουθούν να «τσιμπάνε» ιδιαίτερα υψηλά νούμερα τηλεθέασης στη Βρετανία.

Τα κύτταρα έχουν μνήμη. Ακριβώς για αυτό οι λεγόμενες «βιβλιοθήκες» των παραδοσιακών broadcasters έχουν εμπορική αξία (υπάρχει καλύτερο παράδειγμα στην Ελλάδα από το άξιο λόγου και «πολύ σκληρό να πεθάνει» Mega;). Το ίδιο ισχύει και για τα πλούσια ιστορικά αρχεία, όπως αυτό της ΕΡΤ, τα οποία όταν ψηφιοποιούνται και εμπλουτίζονται μπορούν να στηρίξουν ισχυρές ζώνες τηλεθέασης ή να παράγουν ιδιαίτερης αξίας τηλεοπτικό προϊόν, όπως η Μηχανή του Χρόνου και το Σαν Σήμερα. Ο πλούσιος κατάλογος οπτικοακουστικών τεκμηρίων που είναι αποθηκευμένα και έτοιμα να προβληθούν και μέσω streaming services ή μπουκέτων HbbTv αποτελεί, συγκριτικά με τους νέους παίχτες της τηλεοπτικής βιομηχανίας, ένα σημαντικό ατού για όλους τους παραδοσιακούς broadcasters.

Τα περιθώρια κέρδους διεθνώς παραμένουν υψηλότερα στη γραμμική τηλεόραση και τη δορυφορική τηλεόραση και ακολουθούν οι πάροχοι καλωδιακής τηλεόρασης, τα καλωδιακά δίκτυα και τα interactive media. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η πλειοψηφία του κοινού συνήθως δεν εγκαταλείπει και δεν υποκαθιστά την ελεύθερης λήψης ή τη συνδρομητική τηλεόραση, αλλά αντίθετα τη συμπληρώνει με streaming υπηρεσίες και νέα προϊόντα διάδρασης σε μια προσπάθεια ικανοποίησης πιο εξατομικευμένων αναγκών τηλεθέασης.

Το HBO δε βγάζει λεφτά από τα δεκάδες διαφορετικά YouTube κανάλια που διαθέτει ή το ένα δις streams, που έχει, αλλά από τις 2700 ώρες scripted πρόγραμμα την ημέρα που μεταδίδει. Η υπηρεσία live streaming iPlayer του BBC δεχόταν 250 εκατομμύρια αιτήματα για μετάδοση περιεχομένου κάθε μήνα το 2016, ενώ τον Μάιο του 2017 το αντίστοιχο μέγεθος αιτημάτων ανήλθε σε 271 εκατομμύρια.

Η παλιά φρουρά της τηλεόρασης δηλαδή αντιστέκεται και όταν αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες καταφέρνει και νικά την ψηφιακή επανάσταση γιατί έχει τις δικές της niche markets, επιτυχημένα brands και κυρίως κοινό, ενίοτε φανατικό, και όχι απλώς traffic. Το γεγονός αυτό δεν επιτρέπει κανενός είδους εφησυχασμού από μέρους της.

Τα μεγαθήρια της FANG (Facebook, Amazon, Netflix, Google) και σύντομα της Disney και της Apple ή των γιγαντιαίων κολοσσών της Κίνας, καθώς και της τεχνολογικά ακμάζουσας Νότιας Κορέας και Ινδίας ένα πράγμα επιδιώκουν να κάνουν στο τέλος: business στο χώρο της τηλεόρασης. Και μάλιστα business σε όλα τα επίπεδα, όπως η μυθοπλασία, τα reality shows και οι ζωντανές μεταδόσεις κορυφαίων αθλητικών γεγονότων.

Η νέα πλατφόρμα Watch, η οποία θα μεταδίδει shows και live events αποκαλύπτει την διόλου τυχαία στροφή της Facebook στο original περιεχόμενο, που προσομοιάζει ως λειτουργία τουλάχιστον με αυτή της συμβατικής τηλεόρασης. Οι πιο ισχυρές εταιρίες στο χώρο των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών ούτε επιδιώκουν ούτε διαβλέπουν το τέλος της τηλεόρασης, όπως διάφοροι «αναλυτές-νεκροθάφτες» και μελλοντολόγοι διατυμπανίζουν εδώ και 15 τουλάχιστον χρόνια. Αντίθετα βλέπουν στην τηλεόραση την ευκαιρία να βγάλουν κέρδος και μάλιστα με πολλούς τρόπους: από τη διαφήμιση, από την κατασκευή και εμπορία mobile applications, από την πώληση ηλεκτρονικών συσκευών, αλλά και από την πώληση δεδομένων αξιοποιώντας το εξειδικευμένο προσωπικό, την τεχνογνωσία, τους αλγόριθμους και τα big data και analytics που διαθέτουν.

Στο πλαίσιο αυτό, οι ιδιοκτήτες και οι διευθύνοντες των τηλεοπτικών σταθμών θα πρέπει να δουν το θέμα της μέτρησης της τηλεθέασης πιο σοβαρά. Εξάλλου τα κανάλια και οι διαφημιστές είναι αυτοί που λένε στη Nielsen τί να μετρήσει. Έτσι οι μετρήσεις της Nielsen αποτελούν το νόμισμα με το οποίο υπολογίζεται η αξία παραγωγής και πώλησης οπτικοακουστικού περιεχομένου στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Και εδώ τίθενται τα σημαντικότερα ερωτήματα.

Η Nielsen είναι μια εταιρία παγκόσμιας εμβέλειας με πολύχρονη εμπειρία, εξακολουθεί όμως να αποτελεί μια λύση one size fits all; Πρέπει να προστεθούν συστήματα μέτρησης εκεί όπου δεν υπάρχουν, και κυρίως στο διαδίκτυο και στην κατανάλωση βίντεο; Μπορούμε να δούμε το ακριβές μέγεθος και την έκταση αύξησης της διαφημιστικής αγοράς με τα υπάρχοντα εργαλεία; Έχουν τόσο μεγάλη αξία τα GRPs σήμερα; Με ποια μεθοδολογία «σπρώχνουν» οι διαφημιστές λεφτά εκτός της τηλεόρασης και της οπτικοακουστικής παραγωγής ενδεχομένως με βάση και τις μετρήσεις της Nielsen;

Στις ΗΠΑ τα ερωτήματα αυτά αποτέλεσαν το πρόταγμα και το αντικείμενο δημόσιας συζήτησης μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών και αναζητήθηκαν λύσεις. Αντίθετα στην Ελλάδα, η όποια αμφισβήτηση στις μετρήσεις της Nielsen λαμβάνει άλλου είδους διαστάσεις και οι φορείς της αγοράς σπεύδουν να τις υπερασπιστούν ως ιερό θέσφατο. Και όμως στις ΗΠΑ και οι φορείς της αγοράς και η ίδια η Nielsen έσπευσαν να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους εφαρμόζοντας νέες πρακτικές στην μέτρηση της τηλεθέασης. Για παράδειγμα, οι μετρήσεις της Nielsen περιλαμβάνουν πλέον αρκετούς OTT και VOD players, όπως η Hulu, το YouTubeTV, ενσωματώνοντας το Digital in TV Ratings.

Συνοψίζοντας, ο κόσμος αγαπάει την τηλεόραση και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει όσες ανατρεπτικές τεχνολογίες και αν εμφανιστούν. Η Viacom, η Netflix, η Amazon, η HBO, το BBC δείχνουν πώς η τηλεόραση μπορεί να κερδίζει και τις πιο απαιτητικές νεότερες γενιές που έχουν μάθει να ζουν και να εργάζονται με internet enabled συσκευές: επενδύοντας σε καλό περιεχόμενο, ζωντανό πρόγραμμα και περισσότερα streams. Το μέλλον της τηλεόρασης είναι φωτεινό και δείχνει να μην απειλείται από τη τεχνολογία και το διαδίκτυο.

Αυτό ισχύει και για τους παραδοσιακούς δημόσιους και ιδιωτικούς broadcasters υπο την προϋπόθεση να αποβάλλουν τις τεχνοφοβικές συμπεριφορές και τις ατολμίες στην επένδυση σε πρωτογενές και ανταγωνιστικό περιεχόμενο. Η εμπειρία δείχνει ότι όταν απουσιάζουν τέτοιες συμπεριφορές και κουλτούρες τότε οι παραδοσιακοί broadcasters γίνονται πιο ανταγωνιστικοί οργανισμοί από τους νεότερους παίχτες της τηλεοπτικής βιομηχανίας.

Η μεγάλη μάχη όμως που θα κρίνει το ποιος θα κυριαρχήσει στο χώρο της τηλεόρασης και της ψυχαγωγίας βρίσκεται στην ικανότητα απορρόφησης τεχνολογικής καινοτομίας και κυρίως στη διανομή της διαφήμισης, όπου συχνά more data driven περιβάλλοντα παίρνουν διαφημιστικά έσοδα από την παραδοσιακή τηλεόραση. Επομένως το ζήτημα μέτρησης της τηλεθέασης πρέπει να απασχολήσει πιο σοβαρά όλους όσους δραστηριοποιούνται στην τηλεοπτική αγορά, καθώς και τους εμπλεκόμενους φορείς, την Πολιτεία και τις Ανεξάρτητες Αρχές. Το ίδιο ισχύει για την πειρατεία για την οποία θα έχουμε την ευκαιρία να μιλήσουμε στο μέλλον.

Του Λευτέρη Κρέτσου 

Γενικού γραμματέα του υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης

Πηγή:ΑΠΕ

Γιώργος Πουλοκέφαλος: …του λιμανιού τα απόνερα

ω2

Κάθε σημαντικό έργο σε έναν τόπο με τεράστιο αναπτυξιακό έλλειμμα είναι καλοδεχούμενο. Η επέκταση του λιμανιού του Γυθείου ήταν αίτημα ετών και ετών, όχι μόνον για την περιοχή της Μάνης αλλά και για ολόκληρη την Λακωνία! Και «ήγγικεν» η ώρα, έστω και με μεγάλη καθυστέρηση 2 ετών και πλέον αν και είχε απρόσκοπτη χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2007-2013, που αυτό ολοκληρώθηκε ! Και κατά πάγια διαδικασία έφτασε η ώρα της κορδέλας και των «δεκάρικων» ! Σκοτωμός για την πατρότητα του έργου, ως συνήθως! Να οι πύρινοι λόγοι του «άδολου πατριώτη», να τα event, να τα σούρτα φέρτα, να οι εκπλήξεις, να και ……..τα απόνερα ! Κουβέντα για την καθοριστική συμβολή του τέως Νομάρχη Κώστα Φούρκα στην χρηματοδότηση και ωρίμανση της μελέτης του έργου που αποτελεί το άλφα και το ωμέγα της όλης προσπάθειας! Η αναφορά του ονόματος του από την κ. Ντία μαζί με όλους τους άλλους τέως Νομαρχιακούς συμβούλους δεν ήταν φυσικά τυχαία !  Πλήρωσε φαίνεται το «μπούλινγκ», τρομάρα μας, ο Κώστας !

Του τη φυλάγανε ! Ναι βεβαίως το 2002 επί Αποστολάκου στην Νομαρχία και Διασάκου στην αντιπολίτευση λίγο πριν την λήξη εκείνης της θητείας ψηφίστηκε και εντάχθηκε στο Νομαρχιακό πρόγραμμα αλλά μετά ήταν τα δύσκολα! Κουβέντα για την συμβολή όλων ανεξαιρέτως ανεξαρτήτως παράταξης Λακώνων Περιφερειακών Συμβούλων της προηγούμενης θητείας ! Είναι αυτοί που με επιμονή ψήφισαν όχι απλώς την χρηματοδότηση του έργου αλλά και την μετατόπιση κονδυλίου 12 εκ. ευρώ από άλλο κωδικό που προοριζόταν για το λιμάνι της Καλαμάτας , αφού στο κωδικό κατασκευής λιμένων στο ΠΕΠ στο ΔΕΠΙΝ του ΕΣΠΑ υπήρχαν μόνον 10 εκ. ευρώ. Τέτοια ώρα τέτοια λόγια θα πει κανείς !

Κουβέντα για την απαραίτητη οδό προσπέλασης προς το λιμάνι, αφού χωρίς δρόμο, το έργο μοιάζει και είναι αποσπασματικό ! Αλλά με ποια μελέτη ; Υπάρχει ; Ετοιμάζεται; Βέβαια οι Γυθειάτες θα θυμούνται για καιρό το δρώμενο της Ντίνας, την έκπληξη , που ως άλλος θηλυκός Κανάρης εισέβαλε με τα καπνογόνα, που έπνιξαν το κόσμο και τα μπουρλότα για να δημιουργήσει το απαραίτητο … προπέτασμα καπνού!  Χρήσιμο πάντα σε αυτές τις περιπτώσεις! Άψογη η «Κανάρενα» ! Αέρας !!! Είναι φορές που λες μετά την λήξη της θητείας όλων αυτών των αιρετών τι θα κάνουν; Μάλλον θα τους απορροφήσει όλους η Τέχνη ! Εκτός βέβαια του Τάσου που θα βγεί ….Δήμαρχος ! Ναι και του Ηλία που θα κυνηγάει τους …. αγριόχοιρους ! Εδώ ταλέντα χάνονται! Να μην πούμε βέβαια για την μη συνεννόηση με τον Μητροπολίτη , που τους την είπε ! Με τούτα και με τα άλλα τα προγραμματισμένα έργα της προηγούμενης Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης τελειώνουν!  Απομένει ακόμη το Γύθειο-Αρεόπολη- Γερολιμένας και η παρέμβαση της επαρχιακής οδού προς το Γεράκι, με τα «οχυρωματικά έργα» για την … τιμή του βράχου! Σε άλλη συζήτηση αυτό ! Άρα απομένουν δύο κορδέλες ακόμη! Υπομονή πατριώτες !

Τα «ώριμα» έργα της μετά Νομαρχίας εποχής αργούν ακόμη! Κυοφορούνται ! Το μπαμ θα γίνει με το Νέο Μουσείο της Σπάρτης ! Βραδύκαυστο ! Αργά αλλά σταθερά ! Εδώ η ωρίμανση απαιτεί χρήση «θερμοκοιτίδας»! Άντε παιδιά να τελειώνουμε και με τις λάϊτ εκδοχές της αυτοδιοίκησης του Β βαθμού! Ειδικά στην Πελοπόννησο! Επήλθε κορεσμός !

Γιώργος Πουλοκέφαλος

πρ. Πρόεδρος Περιφερειακού Συμβουλίου Πελοποννήσου 

Πολιτικός Μηχανικός

Μανώλης Μάκαρης: Βιώσιμη ανάπτυξη σε επίπεδο αστικής παραλιακής ζώνης

μακ

Α. Η παραλιακή ζώνη ως περιοχή ανάπτυξης και συγκέντρωσης δραστηριοτήτων

Η παραλιακή ζώνη αποτελεί από την αρχαιότητα σημαντικό τόπο ανάπτυξης και συγκέντρωσης δραστηριοτήτων. Ο πατέρας των οικονομικών Άνταμ Σμιθ είχε τονίσει στο έργο του «ο Πλούτος των Εθνών» την μεγάλη σημασία των παραθαλάσσιων και παραποτάμιων περιοχών ως κέντρα ανάπτυξης λόγω της δυνατότητας εμπορικών δραστηριοτήτων διαμέσου του υγρού στοιχείου. Ιδιαίτερα για την Μεσόγειο Θάλασσα ανέφερε ότι τα έθνη αναπτύχθηκαν γύρω από αυτήν γιατί η Μεσόγειος Θάλασσα προσφερόταν ιδιαίτερα λόγω των καλών γεωγραφικών και καιρικών συνθηκών ως ένα εξαιρετικό μέσο για την εξερεύνηση του κόσμου και τη δημιουργία εμπορικών σχέσεων.

Κατά τις τελευταίες δεκαετίες αρκετά λιμάνια σε διάφορες πόλεις του κόσμου εγκαταλείφτηκαν μετατρέποντας ένα σημαντικό μέρος τους σε ζώνες περιβαλλοντικής υποβάθμισης και οικονομικού μαρασμού. Έκτοτε έχουν αναληφθεί από τους αντίστοιχους δήμους σημαντικές πρωτοβουλίες αναζωογόνησης των περιοχών αυτών με βάση την βιώσιμη αστική ανάπτυξη και την μόχλευση της δημιουργικής βιομηχανίας. Λαμπρά παραδείγματα τέτοιων επιτυχημένων αναμορφώσεων είναι στη Βαρκελώνη (που θα αναφερθούμε εκτενέστερα παρακάτω), στο Λονδίνο, στο Ρόττερνταμ, στο Κέιπ Τάουν, στη Νέα Υόρκη, στη Γιοκοχάμα, την Σιγκαπούρη και το Ελσίνκι.

Στην Ελλάδα η παραλιακή ζώνη των πόλεων λόγω της οικονομικής σπουδαιότητας που παρουσιάζει έχει αποτελέσει περιοχή σύγκρουσης συμφερόντων με συνέπεια να παρατηρείται έντονος χωρικός κατακερματισμός και αλόγιστη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων. Οι αστικές αρχές έχουν τη δυνατότητα να αναμορφώσουν αυτές τις περιοχές χρησιμοποιώντας το χρηματοδοτικό εργαλείο της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης. Υπάρχουν και στην Ελλάδα επιτυχημένα παραδείγματα ανάπλασης παραλιακής ζώνης όπως στην περίπτωση της Νέας Παραλίας στη Θεσσαλονίκη. Το συγκεκριμένο βραβευμένο project των αρχιτεκτόνων Νικηφορίδη και Cuomo ολοκληρώθηκε το 2013 δημιουργώντας ένα νέο αρχιτεκτονικό τοπόσημο για το παραλιακό μέτωπο που αποτελεί σημαντικό πόλο έλξης για τους επισκέπτες και τους κατοίκους της συμπρωτεύουσας.

παραδείγματα αναπλάσεων παραλιακών περιοχών

α.Hollywood Beach Florida

μ1

Πηγή: http://www.floridashollywood.org/hollywoodbeachbroadwalk.aspx

β. Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης

μ2

Πηγή: http://www.nikiforidis-cuomo.com/work/urban-design/3/1

γ. παραλία της Βαρκελώνης (Barceloneta)

μ3

Πηγή: http://www.broketourist.net/barceloneta-beach/

Β. Ο βιώσιμος τουρισμός ως βασικός παράγοντας ανάπτυξης των ακτών της Μεσογείου Θάλασσας

Η οικονομία στις ακτές της Μεσογείου θάλασσας εξαρτάται κατά σημαντικό μέρος από την τουριστική ανάπτυξη. Η περιοχή της Μεσογείου υποδέχεται πάνω από 255 εκατομμύρια τουριστών το χρόνο ή το 30% των τουριστικών αφίξεων παγκοσμίως και απολαμβάνει το 25% του εισοδήματος που απορρέει από τον παγκόσμιο τουρισμό. Όμως έχουν διαπιστωθεί σημαντικοί περιβαλλοντικοί και οικονομικοί κίνδυνοι που απορρέουν από την μαζική αστικοποίηση των παράκτιων περιοχών και την αλόγιστη χρήση των φυσικών πόρων. Ενδεικτικά θα αναφέρουμε ότι από τα 46.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής της Μεσογείου έχουν οικοδομηθεί τα 25.000 χιλιόμετρα. Παράλληλα έχουν εμφανιστεί και άλλα ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν όπως είναι η διαχείριση των υδάτινων πόρων, των μετακινήσεων και των απορριμμάτων στις τουριστικές περιοχές. Σοβαρό πλήγμα για τον τουρισμό ορισμένων χωρών της Μεσογείου (πχ Τουρκία, Αίγυπτος, Γαλλία) αποτέλεσαν τα τρομοκρατικά χτυπήματα και η πολιτική αστάθεια. Συνολικά για να υπάρξει βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη στην Μεσόγειο πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η διαχρονική προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, η δίκαιη κατανομή του παραγόμενου πλούτου στις τοπικές κοινωνίες και η εξασφάλιση ασφάλειας και σταθερότητας..

Γ. Βασικές αρχές βιώσιμης αστικής ανάπλασης παραλιακών περιοχών

Σύμφωνα με τις βασικές αρχές ανασχεδιασμού των παραλιακών αστικών περιοχών πρέπει να ακολουθεί τα εξής βήματα:

1.Σχεδιάζουμε καταρχήν τον δημόσιο χώρο.

Για το σχεδιασμό του παράκτιου δημόσιου χώρου πρέπει να δημιουργήσει ένα δίκτυο καλώς συνδεόμενων, πολυχρηστικών δημόσιων χώρων. Με την αναζωογόνηση του δημόσιου χώρου επιτελείται το πρώτο βήμα για την προσέλκυση επενδύσεων.

2.Θέτουμε ως πρωταρχική προτεραιότητα το δημόσιο συμφέρον και στόχους που το εξυπηρετούν.

Η ανάπτυξη ιδιωτικών οικονομικών συμφερόντων πρέπει να υποτάσσονται και να προσαρμόζονται στο δημόσιο συμφέρον.

3.Χτίζουμε πάνω στην ήδη υπάρχουσα κατάσταση.

Λαμβάνουμε υπόψη βασικές υποδομές που υπάρχουν και είναι ανεκμετάλλευτες όπως βιομηχανικά κτίρια.

4.Δημιουργούμε ένα όραμα κοινότητας που πρέπει να εμπνεύσει το σύνολο των ενδιαφερόμενων μερών.

5.Συνδέουμε προορισμούς κατά μήκος του παράκτιου μετώπου δημιουργώντας μια ελκυστική διαδρομή.

6.Ενδυναμώνουμε τις δυνατότητες πρόσβασης ιδιαίτερα με δημόσια μέσα μεταφοράς.

7.Ισορροπούμε ανάμεσα στα περιβαλλοντικά οφέλη και τις ανθρώπινες ανάγκες.

Δ. Καλές πρακτικές βιώσιμης αστικής ανάπτυξης σε επίπεδο παραλιακών πόλεων. Η περίπτωση της Βαρκελώνης

Η Βαρκελώνη είναι από τις πόλεις πρωτοπόρους στην εφαρμογή στρατηγικών σχεδίων ανάπλασης, καθώς έχει σχετική εμπειρία από το 1990. Το σχετικό σχέδιο, συνδεόμενο με την είσοδο της Ισπανίας στην ΕΕ και με την ανάληψη από την πόλη της διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων είναι γνωστό ως “μοντέλο Βαρκελώνης” («The Barcelona model»).

Το “μοντέλο Βαρκελώνης” σηματοδότησε το πέρασμα από το μοντέλο των μικρού μεγέθους παρεμβάσεων και αναπλάσεων στο μοντέλο των μεγάλου μεγέθους επενδύσεων όχι μόνο από δημόσιους ή δημοτικούς φορείς αλλά και από ιδιωτικούς φορείς. Έχουμε λοιπόν συγχρηματοδοτήσεις και συνεργασίες δημοσίων και ιδιωτικών κεφαλαίων, γεγονός που συνεπάγεται ότι η λήψη αποφάσεων γίνεται πλέον με συνεργασία του κράτους και των ιδιωτικών φορέων ενώ η διαχείριση της διαδικασίας γίνεται από ανεξάρτητες αρχές. Τα χαρακτηριστικά του μοντέλου είναι:

α. η εφαρμογή του στρατηγικού σχεδιασμού

β. η εισαγωγή της έννοιας του πολιτισμού ως μοχλού οικονομικής ανάπτυξης

γ. η συμμετοχή του ιδιώτη επενδυτή στα έργα

Το συγκεκριμένο μοντέλο θεωρείται επιτυχημένο. Μάλιστα οι υποστηρικτές προτάσσουν ως κύριο επιχείρημα το γεγονός ότι οι Ολυμπιακές εγκαταστάσεις δεν περιήλθαν σε αχρησία μετά το τέλος των Ολυμπιακών αντίθετα με ότι συνήθως συμβαίνει .

Οι Ολυμπιακοί λοιπόν ήταν για την Βαρκελώνη μόνο η αφορμή. Οι στόχοι ήταν από την αρχή μακροπρόθεσμοι. Το ενδιαφέρον είναι ότι η Βαρκελώνη έχει ομοιότητες με την Καλαμάτα. Εκτός από τα προφανή κοινά στοιχεία εκείνο που πρέπει να τονιστεί είναι ότι η προκυμαία της χωρίζεται από την πόλη από το αυτοκινητόδρομο Β-10, όπως επίσης ότι το λιμάνι δεν χρησιμοποιείται και ήταν μια εγκαταλελειμμένη περιοχή με κενές αποθήκες, εργοστασιακά κτίρια και σιδηροδρομικές γραμμές.

Στην ανάπλαση που έγινε η προκυμαία ήταν το κλειδί και η ενοποίηση του λιμανιού και της θάλασσας με την πόλη ήταν ο στόχος ο οποίος επιτεύχθηκε. Το σχέδιο ήταν να εξασφαλιστεί η ανεμπόδιστη πορεία από την πόλη προς την θάλασσα και το αντίστροφο. Έτσι, έγιναν μια σειρά από επιτυχημένες παρεμβάσεις:

1.Ο αυτοκινητόδρομος Β-10 έγινε υπόγειος στο τμήμα που διανύει το λιμάνι

2.Η οδός La Rambla, πεζόδρομος πια, ενώνει τη θάλασσα με την πόλη

3.Μεταξύ των λιμανιών αναπτύχθηκαν νέες ακτές, γειτονιές και πάρκα

4.Η γέφυρα Rambla de Μar ενώνει την στεριά με τις αποβάθρες

5.Στο λιμάνι δημιουργήθηκε ένα εμπορικό κέντρο, ένα θέατρο και ένα εκτεταμένο δίκτυο πεζοδρόμων.

Το πετυχημένο μοντέλο της Βαρκελώνης συνεχίζεται και το 2000 όταν το Δημοτικό Συμβούλιο της Βαρκελώνης ενέκρινε την μετατροπή της εγκαταλειμμένης βιομηχανικής ζώνης Poblenou σε πόλο έλξης για νέες δραστηριότητες. Το «[email protected]Barcelona» όπως ονομάζεται αυτό το νέο μεγαλόπνοο σχέδιο δημιούργησε μια νέα συμπαγή πόλη, όπου οι πλέον καινοτόμες επιχειρήσεις, τα κέντρα έρευνας, κατάρτισης και μεταφοράς τεχνολογίας σε εγκαταστάσεις έκτασης 145.000 m2, συνυπάρχουν με περιοχές κατοικίας (4.000 νέες επιδοτούμενες κατοικίες) και χώρους πρασίνου (114.000 m2). Με αυτό τον τρόπο διατηρείται η βιομηχανική κληρονομιά η οποία αξιοποιείται με τον καλύτερο τρόπο για τη δημιουργία ενός νέου μοντέλου πόλης όπου συνυπάρχουν αρμονικά μικτές δραστηριότητες.

Ακόμα και σήμερα η πόλη αποτελεί πρότυπο στρατηγικού σχεδιασμού. Το 2010 διαμορφώνεται το σχέδιο «Vision Βarcelona 2020″ καθώς στις νέες οικονομικές συνθήκες που είχαν διαμορφωθεί παγκοσμίως διαπιστώθηκε η ανάγκη ενός νέου στρατηγικού σχεδίου με κύριο στόχο να γίνει η πόλη ηγέτιδα στην παγκόσμια οικονομία, ελκύοντας κορυφαίες επιχειρήσεις και επενδύοντας στην παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών και σε παράγοντες αληθινής οικονομικής ανάπτυξης.

Στο πλαίσιο αυτό οι πυλώνες για την δημιουργία ανταγωνιστικής οικονομίας είναι:

1.σύγχρονα συστήματα εκπαίδευσης, 2.αξιόπιστο και ευέλικτο σύστημα διοίκησης με προσανατολισμό στην ανάπτυξη 3.προτεραιότητα στην κοινωνία των πολιτών 4.συνδιαχείριση των projects από ιδιώτες και εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα 5.διαμόρφωση συστήματος αξιών μέσα από την αξιοποίηση των τοπικών αντιλήψεων και παραδόσεων σε συνδυασμό με τα νέα ιδεολογικά ρεύματα , έτσι ώστε να εκφραστεί ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της πόλης. 6.Αξιοποίηση του brand name της πόλης έτσι ώστε να αποτελέσει πόλο έλξης των αρίστων σε όλους τους επαγγελματικούς χώρους.

Η Βαρκελώνη μιλάει την γλώσσα του μέλλοντος και θα μπορεί να διεκδικήσει τον τίτλο της έξυπνης πόλης : παντού υπάρχει wifi και η ενημερωτική ηλεκτρονική πύλη www.apps4bcn.cat παρέχει τις καλύτερες εφαρμογές πληροφόρησης για την πόλη όχι μόνο για τους τουρίστες αλλά και για τους κατοίκους.

Η Βαρκελώνη αποτελεί θετικό παράδειγμα για τις ελληνικές πόλεις που θα πρέπει να θέσουν τον στρατηγικό σχεδιασμό ως βασικό μέσο για την επίτευξη των στόχων της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης. Εάν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε την κρίση πρέπει να θέσουμε ως στόχους την αειφορία σε επίπεδο κοινωνικο-οικονομικό αλλά και περιβαλλοντικό, την διαμόρφωση ενός μοντέλου ανάπτυξης που να συνδυάζει την παράδοση τόσο με την καινοτομία όσο και με τη γνώση και την αριστεία.

Μανώλης Μάκαρης

Ιατρός Καρδιολόγος

MSc Τοπική και Περιφερειακή Ανάπτυξη και Αυτοδιοίκηση

Επικεφαλής Μείζονος Αντιπολίτευσης Δήμου Καλαμάτας

Βασίλης Κοσμόπουλος: Η κατασκευή νέου Κλειστού Γυμναστηρίου στην Καλαμάτα

Untitled-52

Ανάμεσα στα έργα αναβάθμισης και κατασκευής νέων αθλητικών χώρων τα οποία ανακοίνωσε πρόσφατα η Δημοτική Αρχή και ψήφισε το Δημοτικό Συμβούλιο είναι και αυτό της Κατασκευής Κλειστού Γυμναστηρίου με ενδεικτικό προϋπολογισμό 4.000.000 ευρώ.

Ανεξάρτητα από την προσωπική μου άποψη ότι σήμερα με την ύπαρξη της ΤΕΝΤΑΣ, της κατασκευής ενός μεγάλου κλειστού γυμναστηρίου στην πόλη μας πρέπει να προηγηθεί η κατασκευή 3-4 μικρών κλειστών γυμναστηρίων – προπονητηρίων που να καλύπτουν τόσο τις ανάγκες των πολιτών για άθληση όσο και αυτές των πολλών πλέον σωματείων της πόλης μας για προπόνηση και διενέργειας αγώνων , πρέπει να θυμίσουμε ότι η υπόθεση της Κατασκευής Κλειστού Γυμναστηρίου είναι πολύ παλιά.

Ήδη ,σύμφωνα με τις τοπικές εφημερίδες, από το Μάρτιο του 2000 μετά από επαφές του τότε Υπουργού Αιγαίου Σταύρου Μπένου με τους Υφυπουργούς Αθλητισμού Ανδρέα Φούρα και Εθνικής Οικονομίας οριστικοποιήθηκε η ένταξη της κατασκευής Κλειστού Γυμναστηρίου Καλαμάτας (‘Παλαί ντε Σπορ’) στην περιοχή της Αγ. Τριάδας ,3.000 θέσεων στο Εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων με προϋπολογισμό 2 δις. Δραχμές. Στη Συνέχεια το έργο ενεγράφη στη ΣΑΕ 216 με κωδικό 2002ΣΕ/216000252016065 του Υπουργείου Πολιτισμού (Γ.Γ.Α.) με προϋπολογισμό 5.869.406 ευρώ. Το 2003 προκηρύχθηκε διαγωνισμός από τη Γ.Γ.Α. ο οποίος απέβη άκαρπος λόγω μικρού προϋπολογισμού. Όμως με το με αρ. πρωτ. 4487/3-5-2004 έγγραφο της Δ/νσης Προγραμματισμού της Ν.Α. Μεσσηνίας ζητήθηκε η αύξηση του προϋπολογισμού του έργου κατά 1.200.000 ευρώ για να προχωρήσει η δημοπράτηση του έργου και τελικά η Γ.Γ.Α. ενέκρινε τον προϋπολογισμό του στα 7.000.000 ευρώ. Δυστυχώς παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις του τότε Νομάρχη κ. Δράκου στον κ. Σουφλιά δεν κατέστη δυνατή η έγκριση της δημοπράτησης του έργου με το σύστημα μελέτη – κατασκευή.

Η δημοτική αρχή εάν πραγματικά πιστεύει στην αναγκαιότητα του έργου οφείλει να μην αφήσει ανεκμετάλλευτη την προεργασία τόσων χρόνων που έχει γίνει από τη Γ.Γ.Α., έστω και εάν σκοπεύει να κατασκευάσει το Κλειστό Γυμναστήριο σε διαφορετικό χώρο από πού είχε αρχικά επιλεγεί και να καθορίσει άμεσα τα τεχνικά χαρακτηριστικά του (διαστάσεις, αριθμό θέσεων ,ύπαρξη ή μη βοηθητικών γηπέδων, θέσεις πάρκινγκ κ.λ.π.) διότι είναι εμφανής η απόκλιση μεταξύ του παλαιού και του νέου προϋπολογισμού.

Δείγμα της προεργασίας είναι και η επισυναπτόμενη χωροθέτηση – κάτοψη του Κλειστού Γυμναστηρίου: 

κλ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΟΣΜΟΠΟΥΛΟΣ

Πολιτικός Μηχανικός

τ. Δημοτικός Σύμβουλος

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΠΑΝΩ